ဂျပန်မှာ အချိန်ပိုင်းအလုပ် (Baito) မလုပ်ခင် သိထားသင့်တဲ့ အချက် ၅ ချက်
ဂျပန်မှာ အချိန်ပိုင်းအလုပ် (Baito) မလုပ်ခင် သိထားသင့်တဲ့ အချက် ၅ ချက်
ဂျပန်မှာ အချိန်ပိုင်းအလုပ် ဒါမှမဟုတ် baito (バイト) လုပ်တာဟာ နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားတွေအတွက် အဖိုးတန်အတွေ့အကြုံတွေရဖို့၊ ဘာသာစကား လေ့ကျင့်ဖို့၊ ပြီးတော့ ဝင်ငွေတိုးဖို့အတွက် ရွှေအခွင့်အရေးတစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်မှာက ထူးခြားတဲ့ စည်းကမ်းတွေနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ယဉ်ကျေးမှုတွေ ရှိတာကြောင့် သေချာနားလည်ပြီး လိုက်နာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
အလုပ်ရှာမစခင်မှာ သင့်ရဲ့ baito အတွေ့အကြုံဟာ ချောချောမွေ့မွေ့၊ ဘေးကင်းကင်းနဲ့ အောင်မြင်အောင်မြင် ဖြစ်ဖို့အတွက် မဖြစ်မနေ သိထားသင့်တဲ့ အရေးကြီးအချက် ၅ ချက်ရှိပါတယ်။ ကဲ တစ်ခုချင်းစီ ဆွေးနွေးကြည့်ရအောင်။
1. ဗီဇာစည်းကမ်းတွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်ကို နားလည်ပါ
ဒါက အခြေခံအကျဆုံးအချက်ပါပဲ။ ကျောင်းသားဗီဇာ (Student Visa) ကိုင်ဆောင်ထားသူတစ်ဦးအနေနဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် “ခွင့်ပြုထားတဲ့ အခြေအနေပြင်ပ လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခွင့်” (資格外活動許可 – Shikakugai Katsudō Kyoka) ရှိရပါမယ်။ ဒီခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်တာဟာ တရားမဝင်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် သင်ဟာ တင်းကျပ်တဲ့ အလုပ်ချိန်ကန့်သတ်ချက်ကို လိုက်နာရပါမယ်။ ဆိုလိုတာက ပုံမှန်စာသင်ချိန်အတွင်း တစ်ပတ်ကို အများဆုံး ၂၈ နာရီသာ အလုပ်လုပ်ခွင့်ရှိပါတယ်။ ဒီစည်းကမ်းကို ချိုးဖောက်ပါက သင့်ဗီဇာ ရုပ်သိမ်းခံရနိုင်ခြေရှိပါတယ်။
2. အလုပ်သမားတစ်ယောက်အနေနဲ့ သင့်အခွင့်အရေးတွေကို သိထားပါ
ဂျပန်ရဲ့ အလုပ်သမားဥပဒေက အလုပ်သမားအားလုံးကို ကာကွယ်ပေးထားပါတယ်။ သင့်အခွင့်အရေးတွေကို နားလည်ထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ အောက်ပါအခြေခံအခွင့်အရေးတွေကို နားလည်ထားပါ-
- အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခ- သင့်အလုပ်လုပ်မယ့် စီရင်စု (prefektur) မှာ သက်ဆိုင်ရာ အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခထက် လျှော့မပေးဖို့ သေချာအောင်လုပ်ပါ။
- အလုပ်စာချုပ်- ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ အလုပ်စာချုပ် (雇用契約書 – koyō keiyakusho) မရှိဘဲ အလုပ်ဘယ်တော့မှ မစပါနဲ့။ လုပ်ခလစာ၊ အလုပ်ချိန်၊ အနားယူချိန်၊ ပိတ်ရက်တွေအကြောင်း အသေးစိတ်အချက်အလက်အားလုံးကို ဂရုတစိုက်ဖတ်ပါ။
- လူမှုဖူလုံရေးအာမခံ- သတ်မှတ်ထားတဲ့ အလုပ်ချိန် ဒါမှမဟုတ် ဝင်ငွေကန့်သတ်ချက်ထက် ကျော်လွန်ပြီး အလုပ်လုပ်မယ်ဆိုရင် ကုမ္ပဏီက သင့်ကို လူမှုဖူလုံရေးအာမခံ (社会保険 – shakai hoken) မှာ မှတ်ပုံတင်ပေးရပါမယ်။
ဒီအခွင့်အရေးတွေကို သိရှိထားခြင်းက သင့်ကို မမျှတတဲ့ ဆက်ဆံမှုတွေကနေ ကာကွယ်ပေးပါလိမ့်မယ်။
3. သင့်ရဲ့နေထိုင်မှုပုံစံနဲ့ အရည်အချင်းနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အလုပ်ကို ရွေးချယ်ပါ
အလုပ်ကို ပေါ့ပေါ့ဆဆ မရွေးချယ်ပါနဲ့။ စိတ်ကျေနပ်စရာ အလုပ်အတွေ့အကြုံရဖို့အတွက် အောက်ပါအချက်အချို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ-
- ကျောင်းချိန်နှင့် ကိုက်ညီအောင်- ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိတဲ့ အလုပ်ချိန်နဲ့ သင့်ရဲ့ အဓိက ဦးစားပေးဖြစ်တဲ့ စာသင်ကြားရေးကို အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေမယ့် အလုပ်မျိုးကို ရှာပါ။
- စိတ်ဝင်စားမှုနဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ကိုက်ညီအောင်- သင်နှစ်သက်တဲ့ နယ်ပယ်မှာ အလုပ်လုပ်တာက စိတ်အားထက်သန်မှုကို မြှင့်တင်ပေးပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာ- ခရီးသွားလုပ်ငန်းကဏ္ဍမှာဆိုရင် မြန်မာလူမျိုးတစ်ဦးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်မှု ဒါမှမဟုတ် မြန်မာစကားပြောနိုင်မှု စတဲ့ အားသာချက်တွေကို အသုံးချပါ။
- ဂျပန်ဘာသာစကားစွမ်းရည်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ- သင့်ကိုယ်သင် ရိုးသားပါ။ သင့်ရဲ့ စကားပြောစွမ်းရည်က အခြေခံအဆင့်မှာပဲ ရှိသေးရင် နောက်ကွယ်က အလုပ် (မီးဖိုချောင်၊ ပစ္စည်းစီစဥ်ခြင်း) မျိုးကို ရှာပါ။ ကျွမ်းကျင်ပြီဆိုရင်တော့ ဖောက်သည်တွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ရမယ့် အလုပ် (စားသောက်ဆိုင်၊ ဆိုင်များ) က ကောင်းမွန်တဲ့ ရွေးချယ်မှု ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
4. ဂျပန်လုပ်ငန်းခွင်ယဉ်ကျေးမှုကို နားလည်ပါ
ဂျပန်ရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ယဉ်ကျေးမှုက အရမ်းထူးခြားပါတယ်။ ဒါကို နားလည်ထားခြင်းက သင့်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ကူညီပေးပြီး အထင်အမြင်လွဲမှားမှုတွေကို ရှောင်ရှားနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
- အခြေခံလုပ်ငန်းခွင်စည်းကမ်းများ- နှုတ်ဆက်ခြင်း (挨拶 – aisatsu)၊ ဦးညွှတ်ခြင်း (お辞儀 – ojigi)၊ အလုပ်ကပြန်တဲ့အခါ 「お先に失礼します」(osaki ni shitsureishimasu – အရင်သွားခွင့်ပြုပါ) ကဲ့သို့သော အသုံးများသည့် စကားလုံးများကို ပြောဆိုခြင်းတို့၏ အရေးပါပုံစသည့် အခြေခံအချက်များကို လေ့လာပါ။
- ယဥ်ကျေးသောဘာသာစကား (Keigo – 敬語)- keigo ကို အသုံးပြုခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အထက်လူကြီးများ သို့မဟုတ် ဖောက်သည်များနှင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
- အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်ခြင်း- ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လုပ်ငန်းခွင်ပတ်ဝန်းကျင်သည် သဟဇာတဖြစ်မှုနှင့် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်မှုကို အလွန်အလေးထားပါသည်။ အခြားလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် ကူညီဆောင်ရွက်လိုစိတ်နှင့် အဖွဲ့လိုက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုစိတ်ကို ပြသပါ။
5. ကျောင်းစာနှင့် အလုပ်ကြား ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းသိမ်းပါ
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ အရေးအကြီးဆုံးအချက်ကတော့ ဂျပန်မှာ သင့်ရဲ့အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကို မမေ့ပါနဲ့။ အချိန်ပိုင်းအလုပ်ဆိုတာ အထောက်အကူတစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး ပထမဦးစားပေးမဟုတ်ပါဘူး။
- အချိန်စီမံခန့်ခွဲမှု- ကျောင်းတက်ခြင်း၊ စာကျက်ခြင်း၊ အလုပ်လုပ်ခြင်းနှင့် အနားယူခြင်းတို့ကြား ဟန်ချက်ညီသော အချိန်ဇယားတစ်ခုကို ဖန်တီးပါ။
- စိတ်ဖိစီးမှုစီမံခန့်ခွဲမှု- အလုပ်လုပ်နေစဉ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်အသစ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နေထိုင်ခြင်းသည် စိတ်ဖိစီးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ စိတ်ကိုလန်းဆန်းစေရန် အားလပ်ရက်များကို အနားယူခြင်းနှင့် ဝါသနာပါရာများကို လုပ်ဆောင်ခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုပါ။
နိဂုံး
ဂျပန်မှာ အချိန်ပိုင်းအလုပ်လုပ်တာဟာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်သလို ကြီးထွားဖို့အတွက် အခွင့်အရေးကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီဇာစည်းကမ်းတွေ၊ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးတွေ၊ မှန်ကန်တဲ့အလုပ်ရွေးချယ်မှု၊ လုပ်ငန်းခွင်ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဘဝဟန်ချက်ညီမှုဆိုတဲ့ အရေးကြီးအချက် ၅ ချက်ကို ပြင်ဆင်နားလည်ထားခြင်းဖြင့် သင်ဟာ ပိုမိုအဆင်သင့်ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အသိပညာဟာ ခွန်အားဖြစ်တယ်ဆိုတာ သတိရပါ။ လုံလောက်တဲ့ ဗဟုသုတတွေနဲ့အတူ သင်ကိုယ်တိုင် ကာကွယ်နိုင်ပြီး သင့်ရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံကျောင်းတက်စဉ် အချိန်ပိုင်းအလုပ်အတွေ့အကြုံကို မမေ့နိုင်စရာနဲ့ အလွန်အကျိုးရှိတဲ့ အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။
