ဂျပန်နိုင်ငံမှ ဟီနာမာဆူရီ (Hinamatsuri) ဆိုတာ ဘာလဲ? သမိုင်းကြောင်းနှင့် မူလအစမှ ဆွဲဆောင်မှုများကို ဖော်ထုတ်ခြင်း
ဟီနာမာဆူရီ (Hinamatsuri) ကို သိကျွမ်းခြင်း- ဂျပန်ရိုးရာ အရုပ်ပွဲတော်၏ ပြည့်စုံသော လမ်းညွှန်
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နွေဦးရာသီ၏ ရှုခင်းများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် လူသိများသော “ဟီနာမာဆူရီ” (ひな祭り) သည် အရောင်အသွေးစုံသော ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လှပသော ယူကာတာ (yukata) ဝတ်စုံများ၊ ပျော်ရွှင်ဖွယ် စည်သံများနှင့် ညကောင်းကင်၌ ကခုန်နေသော မီးပုံးများ၏ အလင်းရောင်တို့သည် ဂျပန်နွေရာသီ၏ ဆွဲဆောင်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤဆွဲဆောင်မှုရှိသော အရုပ်ပွဲတော်အကြောင်းကို သင် စူးစမ်းဖူးပါသလား။
ဤဆောင်းပါးမှတစ်ဆင့် သင် လေ့လာရမည်မှာ-
- ဟီနာမာဆူရီ၏ မူလအစနှင့် သမိုင်းကြောင်း
- ပွဲတော်နှင့် ဟီနာအရုပ်များ၏ နောက်ကွယ်ရှိ အဓိပ္ပာယ်
- ဒေသအသီးသီးရှိ ထူးခြားသော ဟီနာမာဆူရီ ရိုးရာများ
၎င်း၏ နောက်ကွယ်ရှိ သမိုင်းကြောင်းကို ဖော်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ဟီနာမာဆူရီ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် မူလအစကို သင် နားလည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤလှပသော ဂျပန်ပွဲတော်ကို အတူတကွ လေ့လာကြပါစို့။ ထို့မှသာ နောက်အခါတွင် သင် ပိုမိုခံစားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
1. ဟီနာမာဆူရီ (Hinamatsuri) ဆိုတာ ဘာလဲ?
မိုမိုနိုဆက်ကု (Momo no Sekku) (မက်မွန်ပန်းပွဲတော်) ဟုလည်း လူသိများသော ဟီနာမာဆူရီ (Hinamatsuri) သည် နှစ်စဉ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တိုင်း ကျင်းပသော ဂျပန်ရိုးရာပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိန်းကလေးများ၏ ကျန်းမာသန်စွမ်းသော ကြီးထွားမှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ဆုတောင်းပေးသည့်အပြင် ဘေးဥပဒ်နှင့် ရောဂါများကို ပယ်ရှားရန်အတွက် ရည်ရွယ်သော နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ ဤနေ့တွင် မိသားစုများသည် အလှဆင်ထားသော အရုပ်အစုံ (ဟီနာနင်ဂျို) ကို ပြသကြပြီး စုဝေးကြကာ နွေဦးရာသီ ရောက်ရှိလာခြင်းကို အထူးအစားအစာများ စားသုံးရင်း ဆင်နွှဲကြသည်။
ဟီနာမာဆူရီ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မူလအစ
ဟီနာမာဆူရီ၏ မူလအစသည် ရှေးတရုတ်နိုင်ငံမှ “ဂျိုရှိနိုဆက်ကု” (Jōshi no Sekku) ရိုးရာနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ “နာဂါရှိဘီနာ” (Nagashi-bina) ဟုခေါ်သော ဘေးဥပဒ်ပယ်ရှားရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာတို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှေးတရုတ်နိုင်ငံတွင် မတ်လအစောပိုင်း၌ မြစ်ထဲတွင် ရေချိုး၍ မကောင်းဆိုးဝါးများကို မောင်းထုတ်သည့် ဓလေ့တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးဟောင်းရိုးရာတစ်ခု ရှိခဲ့ရာ လူတို့သည် စက္ကူ သို့မဟုတ် ကောက်ရိုးအရုပ်များကို ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ် ပွတ်တိုက်ပြီး ကံဆိုးခြင်းများကို အရုပ်များသို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ မြစ်ထဲသို့ မျှောချခဲ့ကြသည်။
အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤရိုးရာနှစ်ခုသည် ဟေအိအန်ခေတ် (Heian) ကာလက အထက်တန်းလွှာ ကလေးများကြားတွင် ရေပန်းစားခဲ့သော စက္ကူအရုပ်ကစားခြင်းနှင့် ပေါင်းစပ်သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဲဒိုခေတ် (Edo) တွင် ဤပွဲတော်သည် အများပြည်သူသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး မိန်းကလေးများအတွက် ဆုတောင်းပေးသည့် နှစ်စဉ်ပွဲတော် တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဟီနာမာဆူရီရှိ သင်္ကေတများ
ဟီနာမာဆူရီရှိ အစိတ်အပိုင်းတိုင်းတွင် နက်ရှိုင်းသော သင်္ကေတအဓိပ္ပာယ်များ ရှိသည်။
| ဟီနာအရုပ် (Hina Ningyō) | ကံဆိုးခြင်းနှင့် ရောဂါများကို မိန်းကလေးများအတွက် ထမ်းဆောင်ပေးသော အရေးအကြီးဆုံး သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။ အရုပ်တိုင်းနှင့် ၎င်း၏ အသုံးအဆောင်များသည် ပျော်ရွှင်သောဘဝကို ဆုတောင်းပေးရန် အဓိပ္ပာယ်များ ရှိသည်။ |
| မက်မွန်ပန်း (Momo no Hana) | မက်မွန်ပန်းသည် ရှေးယခင်ကတည်းက အသက်ရှည်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်းနှင့် မကောင်းဆိုးဝါးများကို တားဆီးခြင်းတို့၏ သင်္ကေတအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပန်းရောင်သည် နွေဦးရာသီ ရောက်ရှိလာခြင်းကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသည်။ |
| ရိုးရာအစားအစာများ | ဟီရှိမိုချိ (hishimochi)၊ ဟီနာအာရာရေ (hina-arare)၊ ရှိရိုဇာကေ (shirozake) နှင့် ချီရာရှိ-ဇူရှိ (chirashi-zushi) တို့ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ |
ဟီနာအရုပ်တစ်ခုစီ၏ အခန်းကဏ္ဍ
ဟီနာအရုပ်အစုံသည် ဟေအိအန်ခေတ် (Heian) ကာလမှ ဧကရာဇ်မင်း၏ မင်္ဂလာပွဲအခမ်းအနားကို ပုံဖော်ထားသည်။ အရုပ်တစ်ခုစီတွင် သက်ဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍများ ရှိသည်။
| ဒိုင်ရီ-ဘီနာ (Dairi-bina) (お内裏様・お雛様) | ဧကရာဇ်နှင့် ဧကရီတို့ကို ကိုယ်စားပြုသော ပင်မစုံတွဲ ဖြစ်သည်။ ပျော်ရွှင်သော မင်္ဂလာပွဲ၏ မျှော်လင့်ချက် သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။ |
| ဆန်နင် ကန်ဂျို (Sannin Kanjo) (三人官女) | ဧကရီကို လုပ်ကျွေးသော နန်းတွင်းအပျိုတော် သုံးဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဆာကေ (sake) လောင်းရန် ပစ္စည်းများကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ |
| ဂိုနင် ဘာယာရှိ (Gonin Bayashi) (五人囃子) | ပွဲတော်ကို ပျော်ရွှင်စေရန် ဂီတတီးခတ်သော နန်းတွင်းဂီတသမား ငါးဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် တိုင်ကို (taiko) (ဗုံအကြီးနှင့် အသေး)၊ အိုးဆူဇုမိ (ōtsuzumi) (လက်ဗုံ)၊ ပုလွေနှင့် အဆိုတော် တစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။ |
| ဇူဂျင်း (Zuijin) (随身) | ဧကရာဇ်နှင့် ဧကရီကို စောင့်ရှောက်သော နန်းတွင်းအစောင့်အရှောက် နှစ်ဦး (ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက် ဝန်ကြီးများ) ဖြစ်သည်။ |
| ဆန်နင် ဂျီချို (Sannin Jichō) (三仕丁) | မျက်နှာအမူအရာ အမျိုးမျိုး (ဒေါသထွက်၊ ငိုကြွေး၊ ရယ်မော) ရှိသော နန်းတွင်းအစေခံ သုံးဦး ဖြစ်သည်။ |
2. ဟီနာမာဆူရီ၏ အလှဆင်ခြင်းနှင့် ရိုးရာအစားအစာများ
ဟီရှိမိုချိ (Hishimochi) (ひし餅)
စိန်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ အစိမ်းရောင် (ကျန်းမာရေးကို ကိုယ်စားပြု)၊ အဖြူရောင် (သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း)၊ နှင့် ပန်းရောင် (မကောင်းဆိုးဝါး တားဆီးခြင်း) ဟူသော အရောင်သုံးရောင်ရှိ ဆန်ကိတ် ဖြစ်သည်။
ဟီနာအာရာရေ (Hina-arare) (ひなあられ)
လေးရာသီကို ကိုယ်စားပြုသော အရောင်အသွေးစုံလင်ပြီး ကြွပ်ရွသော ဆန်ဘီစကစ်ငယ်များ ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိန်းကလေးများ ပျော်ရွှင်ရန် မျှော်လင့်ခြင်းအဖြစ် ဖြစ်သည်။
ချီရာရှိ-ဇူရှိ (Chirashi-zushi) (ちらし寿司)
အရောင်အသွေးစုံလင်သော ထိပ်ဖျားအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြင်ဆင်ထားသော ဆူရှိထမင်း ဖြစ်သည်။ ထိပ်ဖျားတိုင်းတွင် အဓိပ္ပာယ်များ ရှိသည်။ ဥပမာ- ပုစွန် (အသက်ရှည်ခြင်း)၊ ကြာပန်းအမြစ် (တောက်ပသော အနာဂတ်) နှင့် ပဲစေ့ (ကျန်းမာရေး) တို့ ဖြစ်သည်။
ခရုဟင်းချို (Hamaguri no Osui-mono) (はまぐりのお吸い物)
ဟာမာဂူရီ (hamaguri) ခရုတွင် အခွံနှစ်ခု ရှိပြီး တစ်ခုနှင့်တစ်ခုသာ စုံလင်စွာ လိုက်ဖက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို သဟဇာတဖြစ်သော အိမ်ထောင်ရေး၏ သင်္ကေတအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဤဟင်းချိုသည် မိန်းကလေးများ ကောင်းမွန်သော အိမ်ထောင်ဖက် ရရှိရန် ဆုတောင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
3. ဒေသအသီးသီးရှိ ဟီနာမာဆူရီ (Hinamatsuri) ရိုးရာများ
ကန်တို (Kanto) နှင့် ကန်ဆိုင်း (Kansai) တို့၏ ကွာခြားချက်များ
ကန်တို (အရှေ့ဘက်၊ တိုကျိုအပါအဝင်) နှင့် ကန်ဆိုင်း (အနောက်ဘက်၊ ကျိုတိုနှင့် အိုဆာကာအပါအဝင်) ဒေသများအကြား ဟီနာမာဆူရီကို ကျင်းပရာတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ကွာခြားချက်အချို့ ရှိသည်။ ဥပမာ- ဧကရာဇ်နှင့် ဧကရီအရုပ်များကို ထားရှိသည့်နေရာ၊ ဟီနာအာရာရေ (hina-arare) ၏ အရသာ (ကန်တိုတွင် ချိုပြီး၊ ကန်ဆိုင်းတွင် ငန်သည်) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ထူးခြားသော ပွဲတော်များ
- နာဂါရှိ-ဘီနာ (Nagashi-bina) (流し雛): ဘေးဥပဒ်များကို ပယ်ရှားရန် မြစ်ထဲသို့ အရုပ်များကို မျှောချသည့် မူလထုံးတမ်းစဉ်လာ ဖြစ်သည်။ ကျိုတိုရှိ ရှိမိုဂါမို (Shimogamo) ဘုရားကျောင်းကဲ့သို့သော နေရာများတွင် ယခုထိတိုင် ကျင်းပနေဆဲ ဖြစ်သည်။
- ဟီနာနိုဆူရူရှိ ကာဇာရီ (Hina no Tsurushi Kazari) (雛のつるし飾り): လက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အရုပ်ငယ်လေးများစွာ ပါဝင်သော ချိတ်ဆွဲအလှဆင်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။ ရှိဇူအိုကာ (Shizuoka) စီရင်စုရှိ အီဇု အီနာတိုရီ (Izu Inatori) တွင် အလွန်ကျော်ကြားသည်။
- ကာဆူအူရာ ဘစ် ဟီနာမာဆူရီ (Katsuura Big Hinamatsuri) (かつうらビッグひな祭り): ချီဘာ (Chiba) စီရင်စုတွင် ကျင်းပသော ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘုရားကျောင်း၏ ကျောက်လှေကားများပေါ်တွင် ဟီနာအရုပ်ပေါင်း ၁,၈၀၀ ခန့်ကို ပြသထားသည်။
4. ခေတ်သစ်ကာလတွင် ဟီနာမာဆူရီ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပြောင်းလဲမှုများ
အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဟီနာမာဆူရီကို ကျင်းပသည့်နည်းလမ်းသည် လူမှုရေးပြောင်းလဲမှုများနှင့်အညီ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မိသားစုများစွာသည် ပိုမိုသေးငယ်သော တိုက်ခန်းများတွင် နေထိုင်ကြသောကြောင့် ယခုအခါ ပြသရန် ပိုမိုလွယ်ကူသည့် အရွယ်အစားသေးငယ်သော ဟီနာအရုပ်အစုံများကို ရောင်းချနေကြသည်။ သို့သော် ဤပွဲတော်၏ အနှစ်သာရမှာ အတူတူပင် ဖြစ်သည်- မိသားစုများ စုဝေး၍ ၎င်းတို့၏ သားသမီးများ၏ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ဆုတောင်းပေးသည့် နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ သားသမီးများအတွက် မိဘများ၏ မျှော်လင့်ချက်အပြည့်ရှိသော နှလုံးသားသည် မျိုးဆက်တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက်သို့ ဆက်လက်လက်ဆင့်ကမ်းသွားမည့် တန်ဖိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
- ဟီနာမာဆူရီသည် မိန်းကလေးများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ဆုတောင်းပေးသည့် ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
- မက်မွန်ပန်းနှင့် ဟီနာအရုပ်များသည် ဘေးဥပဒ်နှင့် ကံဆိုးခြင်းများကို ပယ်ရှားရန် အဓိပ္ပာယ်များ ရှိသည်။
- ဟီနာမာဆူရီ၏ ရိုးရာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီပေ။
- ကျင်းပပုံများသည် ခေတ်သစ်ကာလနှင့်အညီ ဆက်လက်လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲလျက် ရှိသည်။
ဤအချက်များကို နားလည်ခြင်းအားဖြင့် ဟီနာမာဆူရီ၏ ကြွယ်ဝသော ရိုးရာကို သင် ပိုမိုတန်ဖိုးထားနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။ ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု၏ အလှပဆုံး သင်္ကေတများထဲမှ တစ်ခုအနေဖြင့် ဤပွဲတော်ကို အနာဂတ်တွင် မိသားစုများစွာက မေတ္တာအပြည့်ဖြင့် ဆက်လက် လက်ဆင့်ကမ်းသွားမည်မှာ သေချာပါသည်။
