“ခြေ” ဟူသော ဂျပန်စကားလုံးနှင့် အသုံးများသော စကားအသုံးအနှုန်းများ (Idioms)
ခြေထောက်ထက်ပိုသည်- “Ashi” (足) ကို အသုံးပြုထားသော ရေပန်းစားသော ဂျပန်စကားအသုံးအနှုန်းများ စုစည်းမှု
ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို ပုံဆောင်သဘောဖြင့် ဖော်ပြရန် စကားအသုံးအနှုန်းများ (慣用句 – kanyōku) အများအပြားရှိပါသည်။ ယခင်က ကျွန်ုပ်တို့သည်「口」(ပါးစပ်) နှင့် 「目」(မျက်လုံး) အကြောင်းကို ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက်၊ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် “ခြေထောက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော 「足」(ashi) ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုထားသည့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အသုံးအနှုန်းအမျိုးမျိုးကို လေ့လာပါမည်။
ဤစကားအသုံးအနှုန်းများကို စာသားအတိုင်း ဘာသာပြန်ဆို၍မရနိုင်ဘဲ ဂျပန်တို့၏ ကမ္ဘာကိုရှုမြင်ပုံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်စေပါသည်။ ၎င်းတို့ကို နားလည်ခြင်းက သင်၏ဂျပန်ဘာသာစကားကျွမ်းကျင်မှုကို ပိုမို ကြွယ်ဝပြည့်စုံပြီး သဘာဝကျအောင် ပြုလုပ်ပေးပါလိမ့်မည်။ အသုံးအများဆုံး စကားအသုံးအနှုန်းအချို့ကို လေ့လာကြပါစို့။
1. အခြေအနေ သို့မဟုတ် အဖြစ်အပျက်များကို ဖော်ပြရန်အတွက် စကားအသုံးအနှုန်းများ
足が出る (Ashi ga Deru)
- စာသားအရ အဓိပ္ပာယ်: ခြေထောက်ထွက်လာသည်။
- အမှန်တကယ်အဓိပ္ပာယ်: ဘတ်ဂျက်ထက် ပိုကုန်သည်၊ အသုံးစရိတ် ပိုများသည်။
- ရှင်းပြချက်: ဤအသုံးအနှုန်းကို စီစဉ်ထားသည့် ဘတ်ဂျက်ထက် အသုံးစရိတ်များ ပိုမိုများပြားလာသောအခါ အသုံးပြုသည်။
- ဥပမာ: 今月は出費が多くて足が出そうだ。(Kongetsu wa shuppi ga ookute ashi ga desou da.) – ဒီလ အသုံးစရိတ်များလို့ ဘတ်ဂျက်ပိုကုန်မယ့်ပုံပဲ။
足元から火がつく (Ashimoto kara Hi ga Tsuku)
- စာသားအရ အဓိပ္ပာယ်: ခြေထောက်အောက်မှ မီးစွဲလောင်သည်။
- အမှန်တကယ်အဓိပ္ပာယ်: အရေးပေါ်အခြေအနေ သို့မဟုတ် အလွန်အရေးတကြီး အခြေအနေတွင်။
- ရှင်းပြချက်: ရုတ်တရက်ပေါ်ပေါက်လာပြီး အလွန်နီးကပ်နေသည့် ပြဿနာ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး ချက်ချင်းကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်သည်။
- ဥပမာ: 締切が明日に迫り、足元から火がついている。(Shimekiri ga ashita ni semari, ashimoto kara hi ga tsuiteiru.) – သတ်မှတ်ရက်က မနက်ဖြန်ဖြစ်လို့ (ကျွန်တော်) အလွန်အရေးတကြီး အခြေအနေရောက်နေပြီ။
2. အခြားသူများကို လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ဖော်ပြရန်အတွက် စကားအသုံးအနှုန်းများ
足を引っ張る (Ashi o Hipparu)
- စာသားအရ အဓိပ္ပာယ်: (တစ်စုံတစ်ဦး၏) ခြေထောက်ကို ဆွဲသည်။
- အမှန်တကယ်အဓိပ္ပာယ်: ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်စေသည်၊ တစ်စုံတစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့၏ အောင်မြင်မှုကို အနှောင့်အယှက်ပေးသည်။
- ရှင်းပြချက်: အခြားသူများ သို့မဟုတ် အဖွဲ့၏ တိုးတက်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော လုပ်ဆောင်မှု သို့မဟုတ် တည်ရှိမှု။
- ဥပမာ: チームの足を引っ張らないように、一生懸命頑張ります。(Chīmu no ashi o hipparanai you ni, isshōkenmei ganbarimasu.) – အဖွဲ့အတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်ရအောင် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားပါ့မယ်။
足元を見る (Ashimoto o Miru)
- စာသားအရ အဓိပ္ပာယ်: (တစ်စုံတစ်ဦး၏) ခြေထောက်အောက်ကို ကြည့်သည်။
- အမှန်တကယ်အဓိပ္ပာယ်: ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အခြားသူ၏အားနည်းချက် သို့မဟုတ် အခက်အခဲကို အခွင့်ကောင်းယူသည်။
- ရှင်းပြချက်: ဤအသုံးအနှုန်းကို ညှိနှိုင်းမှု သို့မဟုတ် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် တစ်ဖက်က အားနည်းသော အနေအထားကို အခွင့်ကောင်းယူသည့်အခါ မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။
- ဥပမာ: 彼は交渉で相手の足元を見るのがうまい。(Kare wa kōshō de aite no ashimoto o miru no ga umai.) – သူက ညှိနှိုင်းရာမှာ ပြိုင်ဘက်ရဲ့ အားနည်းချက်ကို အခွင့်ကောင်းယူရာတွင် ကျွမ်းကျင်တယ်။
3. စရိုက်လက္ခဏာ သို့မဟုတ် အရည်အချင်းများကို ဖော်ပြရန်အတွက် စကားအသုံးအနှုန်းများ
足が速い (Ashi ga Hayai)
ဤအသုံးအနှုန်းတွင် အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ အလွန်ကွဲပြားသော အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးရှိသည်။
- အဓိပ္ပာယ် ၁: အပြေးမြန်သောသူ၊ အပြေးမြန်သည်။
ဥပမာ: 彼はチームで一番足が速い。(Kare wa chīmu de ichiban ashi ga hayai.) – သူက အဖွဲ့ထဲမှာ အပြေးအမြန်ဆုံး ဖြစ်တယ်။ - အဓိပ္ပာယ် ၂: (အစားအသောက်အတွက်) လွယ်လွယ်ကူကူ ပုပ်သိုးသည်။
ဥပမာ: 豆腐は足が速いから、早く食べてください。(Tōfu wa ashi ga hayai kara, hayaku tabete kudasai.) – တိုဖူးက လွယ်လွယ်ကူကူ ပုပ်သိုးတတ်လို့ မြန်မြန်စားပါ။
二足の草鞋を履く (Nisoku no Waraji o Haku)
- စာသားအရ အဓိပ္ပာယ်: ကောက်ရိုးဖိနပ် နှစ်ရံ စီးသည်။
- အမှန်တကယ်အဓိပ္ပာယ်: တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော အလုပ်နှစ်ခု သို့မဟုတ် အခန်းကဏ္ဍနှစ်ခုကို လုပ်ဆောင်သည်။
- ဥပမာ: 彼はサラリーマンと小説家の二足の草鞋を履いている。(Kare wa sararīman to shōsetsuka no nisoku no waraji o haiteiru.) – သူက ရုံးဝန်ထမ်းနဲ့ ဝတ္ထုရေးဆရာဆိုတဲ့ အလုပ်နှစ်မျိုးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း လုပ်ဆောင်နေတယ်။
နိဂုံး
သင်မြင်သည့်အတိုင်း「足」(ashi) ကို ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် စကားအသုံးအနှုန်း အမျိုးမျိုးဖြင့် အသုံးပြုသည်။ ဤစကားအသုံးအနှုန်းတစ်ခုစီသည် ငွေကြေးအခြေအနေ၊ လူမှုဆက်ဆံရေး၊ သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ဦး၏ စွမ်းရည်စသည်ဖြင့် ဂျပန်လူမျိုးများက ကမ္ဘာကြီးကို မည်သို့ရှုမြင်ကြောင်းနှင့်ပတ်သက်သော သေးငယ်သော ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောပြနေပါသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းများကို နားလည်ပြီး အသုံးပြုရန် ကြိုးစားခြင်းဖြင့် သင်သည် ဝေါဟာရများကို ကြွယ်ဝစေရုံသာမက ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်းကို ပိုမိုနက်နဲစွာ နားလည်လာမည်ဖြစ်သည်။
