ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်း အစုံအလင်- ရှေးဟောင်းအစဉ်အလာများမှ ခေတ်မီ Pop Culture အထိ ပြည့်စုံသော လမ်းညွှန်
ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကို နားလည်ရန် ပြည့်စုံသော လမ်းညွှန်- ရှေးဟောင်းအစဉ်အလာများမှ Pop Culture အထိ
ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကို စိတ်ဝင်စားသူများ၊ ခရီးသွားရန် စီစဉ်နေသူများ သို့မဟုတ် ဂျပန်တွင် နေထိုင်ပြီးသားသူများအတွက် ဤဆောင်းပါးသည် အထူးသင့်လျော်ပါသည်။ ဂျပန်သည် သမိုင်းဝင်အစဉ်အလာများမှ ကမ္ဘာကျော် ခေတ်မီ Pop Culture အထိ ဆွဲဆောင်မှုအပြည့်ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကွဲပြားခြားနားသော ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကို အတူတကွ လေ့လာကြပါစို့။
- ဂျပန်၏ ရိုးရာနှင့် ခေတ်မီယဉ်ကျေးမှုကို နက်ရှိုင်းစွာ နားလည်ခြင်း
- ဂျပန်ရှိ ရာသီအလိုက်ပွဲတော်များနှင့် ၎င်းတို့၏အဓိပ္ပာယ်များ
- ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကို ကိုယ်တိုင်ခံစားနိုင်မည့် နည်းလမ်းများနှင့် အကြံပြုချက်များ
- ဂျပန်လူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ရာတွင် အဓိကကျသည့် အချက်များ
ဤဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးနောက် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု၏ နက်ရှိုင်းမှုကို သင်ပိုမိုနားလည်လာမည်ဖြစ်ပြီး ဤနေရာတွင် သင်၏အချိန်များကို ပိုမိုပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် ပိုမိုပြင်ဆင်ထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အံ့အားသင့်စရာများနှင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ ပြည့်နှက်နေသော ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်လိုက်ကြပါစို့။
1. ဂျပန်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု- သမိုင်းနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ
ဂျပန်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြံ့ကြံ့ခံရပ်တည်လာခဲ့သော ဝိညာဉ်ရေးရာနှင့် အလှအပဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်များကို ထင်ဟပ်ပြသသည်။ ၎င်းတို့အနက်မှ နိုင်ငံတကာတွင် ရေပန်းစားသော အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကိုယ်ခံပညာနှင့် ဆာမူရိုင်း (侍)
Kendo, Judo, Aikido ကဲ့သို့သော ကိုယ်ခံပညာရပ်များ (Budō) သည် အားကစားတစ်ခုအဖြစ်သာမက စိတ်နှင့်ခန္ဓာကို လေ့ကျင့်ပေးသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဤစိတ်ဓာတ်သည် စစ်သည်တော်လူတန်းစားဖြစ်သော ဆာမူရိုင်းများမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ နေထိုင်မှုပုံစံကို “Bushido” (武士道) ဟုသိကြပြီး သတ္တိ၊ သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြသည်။ dōjō (လေ့ကျင့်ရေးနေရာ) အများအပြားသည် ခရီးသွားများအတွက် စမ်းသပ်လေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ်များကို ပေးဆောင်ကြသည်။
လက်ဖက်ရည်သောက်ပွဲ (茶道) နှင့် ဇင်စိတ်ဓာတ် (禅)
လက်ဖက်ရည်သောက်ပွဲ သို့မဟုတ် Sadō သည် လက်ဖက်ရည်သောက်သုံးသည့် ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းသက်သက် မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ဇင်ဘာသာ၏ အဆုံးအမများမှ ဆင်းသက်လာသော ဝိညာဉ်ရေးရာ လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး “Wakei Seijaku” (和敬清寂) သို့မဟုတ် သဟဇာတဖြစ်မှု၊ လေးစားမှု၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းမှုကို တန်ဖိုးထားသည်။ “Ichigo Ichie” (一期一会) ဟူသော “တစ်ကြိမ်တွေ့ဆုံခြင်း၊ ဘဝတစ်သက်တာတွင် တစ်ကြိမ်သာရနိုင်သော အခွင့်အရေး” ဟူသော အယူအဆသည်လည်း ဤနေရာမှ မွေးဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်။
Ukiyo-e (浮世絵) နှင့် ဂျပန်ပန်းချီ
Ukiyo-e သည် အဲဒိုခေတ်မှ သာမန်နေ့စဉ်ဘဝကို သရုပ်ဖော်ထားသော သစ်သားပုံနှိပ်ပန်းချီဖြစ်သည်။ Katsushika Hokusai ၏ “Kanagawa ရှိ လှိုင်းကြီး” ကဲ့သို့သော လက်ရာများသည် အလွန်ကျော်ကြားပြီး Monet နှင့် Van Gogh ကဲ့သို့သော ဥရောပ Impressionist အနုပညာရှင်များကိုပင် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
2. ဂျပန်၏ ခေတ်မီ Pop Culture
Anime နှင့် Manga ကမ္ဘာ
ဂျပန် anime နှင့် manga တို့သည် ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသော စိတ်ကူးစိတ်သန်းများနှင့် ဖော်ပြပုံစံများကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အသက်အရွယ်အမျိုးမျိုးရှိ လူများက ချစ်မြတ်နိုးကြသည်။ “Dragon Ball”, “Naruto”, “One Piece” ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီးလက်ရာများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင်၊ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် သစ္စာရှိပရိသတ်များရှိသည်။ တိုကျိုရှိ Akihabara ကဲ့သို့သော Pop Culture ဗဟိုဌာနသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခြင်းဖြင့် နောက်ဆုံးပေါ်ခေတ်ရေစီးကြောင်းများကို ကိုယ်တိုင်ခံစားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဂျပန် Game လုပ်ငန်း
Nintendo နှင့် Sony ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ Game ဈေးကွက်တွင် ဦးဆောင်သူများဖြစ်သည်။ “Super Mario”, “Pokémon”, “Final Fantasy” ကဲ့သို့သော ဂျပန် Game များသည် လူသန်းပေါင်းများစွာ၏ ချစ်ခင်မှုကို ရရှိထားသည်။ Akihabara တွင် နောက်ဆုံးပေါ် arcade Game အမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်ကစားနိုင်ပြီး Nintendo TOKYO သို့မဟုတ် Pokémon Center ကဲ့သို့သော အထူးစတိုးဆိုင်များတွင် သင်အကြိုက်ဆုံး ဇာတ်ကောင်၏ ကုန်ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူနိုင်ပါသည်။
Harajuku ဖက်ရှင်နှင့် Cosplay ယဉ်ကျေးမှု
တိုကျိုရှိ Harajuku သည် ၎င်း၏ ထူးခြားဆန်းသစ်ပြီး ရောင်စုံလမ်းဖက်ရှင် (street fashion) ကြောင့် လူသိများသည်။ ထို့အပြင် Cosplay (costume play) ယဉ်ကျေးမှုသည်လည်း နိုင်ငံတကာတွင် အလွန်ရေပန်းစားသည်။ နှစ်စဉ်ကျင်းပသော “Comic Market” (Comiket) ကဲ့သို့သော ပွဲတော်များသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး Cosplay ပွဲတော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
3. ဂျပန်အစားအသောက်ယဉ်ကျေးမှု (Washoku)
ဂျပန်အစားအစာ သို့မဟုတ် “Washoku” (和食) ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ မမြင်သာသော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
Kaiseki Ryōri နှင့် Shōjin Ryōri
Kaiseki Ryōri သည် လက်ဖက်ရည်သောက်ပွဲမှ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသော အဆင့်မြင့် menu set အစားအစာဖြစ်ပြီး အကောင်းဆုံး ရာသီအလိုက် ပါဝင်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Shōjin Ryōri သည် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ လုံးဝမပါဝင်ဘဲ ပြုလုပ်ထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာ သက်သတ်လွတ်အစားအစာဖြစ်သည်။
Sushi နှင့် Sashimi
Sushi သည် ဂျပန်၏ အကျော်ကြားဆုံး အစားအစာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Sushi အပြင် sashimi လည်းရှိပြီး ၎င်းသည် လတ်ဆတ်သော ငါးအသားလွှာပါးများကို ပဲငံပြာရည်နှင့် Wasabi တို့နှင့်အတူ သုံးဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုကျိုရှိ Toyosu ကဲ့သို့သော ငါးဈေးပတ်ဝန်းကျင်သည် အလတ်ဆတ်ဆုံး Sushi နှင့် Sashimi များကို သုံးဆောင်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာများဖြစ်သည်။
Ramen နှင့် Tempura
မူလက တရုတ်မှ ဆင်းသက်လာသော Ramen သည် ဂျပန်၏ အမျိုးသားအစားအစာများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး ဒေသအလိုက် ထူးခြားသော အရသာအမျိုးမျိုးရှိသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Tempura သည် ပင်လယ်စာ သို့မဟုတ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ပေါ့ပါးပြီး ကြွပ်ဆတ်သော မုန့်နှစ်ဖြင့် ကြော်ထားသော ဟင်းလျာဖြစ်သည်။
4. နှစ်စဉ်ပွဲတော်များနှင့် ရာသီအလိုက် အခမ်းအနားများ
နွေဦးရာသီ- Hanami (花見)
မတ်လကုန်မှ ဧပြီလအစောပိုင်းအထိ ဂျပန်တစ်ဝှမ်းတွင် ချယ်ရီပန်းများပွင့်သည်။ လူများသည် ပန်းခြံများတွင် စုဝေး၍ သူငယ်ချင်းများ သို့မဟုတ် မိသားစုများနှင့်အတူ စားသောက်ရင်း ချယ်ရီပန်းများ၏ အလှကို ခံစားကြသည်။
နွေရာသီ- မီးရှူးမီးပန်းပွဲတော် (花火) နှင့် Bon Odori အက (盆踊り)
ဂျပန်၏ နွေရာသီညကောင်းကင်ကို အံ့မခန်း မီးရှူးမီးပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ထို့အပြင် သြဂုတ်လလယ် (Obon ကာလ) တွင် Bon Odori ပွဲတော်များစွာကို ကျင်းပကြပြီး လူများသည် Yukata ဝတ်ဆင်ကာ စက်ဝိုင်းပုံစံ အတူတကွ ကခုန်ကြသည်။
ဆောင်းဦးရာသီ- Momijigari (紅葉狩り)
ဆောင်းဦးရာသီတွင် တောင်ကုန်းများရှိ သစ်ရွက်များသည် အနီ၊ လိမ္မော်နှင့် အဝါရောင် အသွင်အပြင်များဖြင့် လှပစွာ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဤလှပသော ဆောင်းဦးရွက်ကြွေများကို ကြည့်ရှုခြင်း သို့မဟုတ် Momijigari သည် ဂျပန်လူမျိုးများ၏ အကြိုက်ဆုံး လှုပ်ရှားမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဆောင်းရာသီ- Hatsumōde (初詣) နှင့် Setsubun (節分)
နှစ်သစ်ကူးအစ (ဇန်နဝါရီ ၁-၃ ရက်) တွင် ဂျပန်လူမျိုးအများအပြားသည် ဘုရားကျောင်းများသို့သွား၍ နှစ်သစ်တွင် ကံကောင်းခြင်းများအတွက် ဆုတောင်းကြသည်။ ၎င်းကို Hatsumōde ဟုခေါ်သည်။ ထို့နောက် ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်တွင် Setsubun ရိုးရာဓလေ့ရှိပြီး လူများသည် မကောင်းဆိုးဝါးများကို မောင်းထုတ်ရန် ပဲများကို ပစ်ပေါက်ကြသည်။
5. ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကို ကိုယ်တိုင်ခံစားရန် လက်တွေ့ကျသော လမ်းညွှန်
Onsen ယဉ်ကျေးမှုကို ခံစားခြင်း
Onsen (ရေပူစမ်းရေချိုးခြင်း) သည် ဂျပန်လူမျိုးများအတွက် အရေးကြီးသော အပန်းဖြေနည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် လိုက်နာရမည့် ဓလေ့ထုံးတမ်းအချို့ရှိပါသည်-
- ရေချိုးကန်ထဲ မဝင်မီ ရေပန်းဖြင့် ကိုယ်လက်သန့်စင်ပါ။
- ပုံမှန်အားဖြင့် ရေကူးဝတ်စုံဝတ်ခွင့်မရှိပါ။
- လက်သုတ်ပုဝါအသေးကို ယူဆောင်သွားနိုင်သော်လည်း ရေချိုးကန်ရေထဲသို့ မကျစေရ။
- တက်တူးရှိပါက ဝင်ခွင့်ရှိမရှိ ဦးစွာ စစ်ဆေးပါ (အချို့နေရာများတွင် တားမြစ်ထားသည်)။
ရိုးရာဖျော်ဖြေပွဲများကို ကြည့်ရှုခြင်း
Kabuki, Nō နှင့် Bunraku (ရုပ်သေးပြဇာတ်) ကဲ့သို့သော အနုပညာများသည် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော အတွေ့အကြုံများဖြစ်သည်။ တိုကျိုရှိ Kabukiza ကဲ့သို့သော ပြဇာတ်ရုံကြီးများတွင် ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် အသံလမ်းညွှန်များ ရရှိနိုင်ပါသည်။
ရိုးရာလက်မှုပညာများကို စမ်းလုပ်ကြည့်ခြင်း
ဂျပန်တစ်ဝှမ်းတွင် သင်ကိုယ်တိုင် ကြွေထည် (tōgei) သို့မဟုတ် နီယိုဆိုးဆေး (aizome) ကဲ့သို့သော လက်မှုပညာများကို စမ်းလုပ်ကြည့်နိုင်သည့် အလုပ်ရုံများစွာရှိသည်။
6. ဂျပန်လူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်း
နှုတ်မဟုတ်သော ဆက်သွယ်မှု
- Ojigi (お辞儀): ခါးညွှတ်ဦးညွှတ်ခြင်းသည် နှုတ်ဆက်ခြင်းနှင့် လေးစားမှုကို ပြသသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
- မျက်လုံးချင်းဆိုင်ခြင်း- တစ်စုံတစ်ဦး၏ မျက်လုံးကို တိုက်ရိုက်ကြာရှည်စွာ စိုက်ကြည့်ခြင်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ ရိုင်းစိုင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ခံရနိုင်သည်။
သွယ်ဝိုက်ဆက်သွယ်မှု ယဉ်ကျေးမှု
ဂျပန်လူမျိုးများသည် တိုက်ရိုက်ဖော်ပြခြင်းကို ရှောင်ရှားလေ့ရှိပြီး အခြေအနေကို “ဖတ်ရှုနိုင်ခြင်း” သို့မဟုတ် အခြားသူ၏ခံစားချက်များကို မပြောဘဲ နားလည်နိုင်ခြင်းစွမ်းရည်ကို ပိုမိုတန်ဖိုးထားကြသည်။ 「ちょっと…」(chotto… – “နည်းနည်း…”) ကဲ့သို့သော စကားလုံးများသည် တစ်စုံတစ်ရာကို ငြင်းဆိုရန် သွယ်ဝိုက်သော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
လက်ဆောင်ပေးခြင်း ယဉ်ကျေးမှု
လက်ဆောင်ပေးခြင်းသည် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရီးမှ ပြန်လာသောအခါ သူငယ်ချင်းများ သို့မဟုတ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအတွက် အမှတ်တရလက်ဆောင် (omiyage) ယူဆောင်လာခြင်းသည် သာမန်ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှေးဟောင်းအစဉ်အလာများနှင့် ခေတ်မီအစိတ်အပိုင်းများ ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသော စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည့် အရာဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် အောက်ပါတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်-
- Bushido နှင့် လက်ဖက်ရည်သောက်ပွဲကဲ့သို့သော ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု
- anime နှင့် game ကဲ့သို့သော ခေတ်မီ Pop Culture
- Washoku ကို အခြေခံသော ဂျပန်အစားအသောက်ယဉ်ကျေးမှု
- ရာသီအလိုက် အရောင်အသွေးစုံလင်သော နှစ်စဉ်ပွဲတော်များ
- ကိုယ်တိုင်စမ်းသပ်နိုင်သော ယဉ်ကျေးမှုအတွေ့အကြုံအမျိုးမျိုး
- ဂျပန်လူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ရာတွင် အဓိကကျသည့် အချက်များ
ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကို နားလည်ပြီး လေးစားခြင်းအားဖြင့် သင်၏အချိန်များသည် ပိုမိုကြွယ်ဝပြီး ကျေနပ်ဖွယ်ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားမှုများကို ခံစားပြီး အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော အသစ်အသစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိလိုက်ပါ။
