ဆူရှီ၏လျှို့ဝှက်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ခြင်း- ရှေးခေတ်မှ ခေတ်သစ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ခရီး
ဆူရှီလမ်းညွှန်အပြည့်အစုံ- သမိုင်း၊ အမျိုးအစားများ၊ ဂျပန်တွင် စားသုံးမှုဓလေ့အထိ
ဆူရှီသမိုင်းနှင့် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နက်ရှိုင်းသော ဆက်နွှယ်မှုအကြောင်းကို စူးစမ်းဖူးပါသလား။ ဤဆောင်းပါးသည် သင့်မေးခွန်းအားလုံးကို ဖြေကြားပေးပြီး ဆူရှီမှတစ်ဆင့် ဂျပန်၏ ကြွယ်ဝသော အစားအစာယဉ်ကျေးမှုထဲသို့ သင့်အား ခေါ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ဤဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးသောအခါတွင် သင်သည် ဆူရှီအကြောင်း အခြေခံဗဟုသုတများသာမကဘဲ ၎င်းကို အပြည့်အဝခံစားနိုင်ရန် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော နားလည်မှုလည်း ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ရိုးရာဆူရှီ၏ ဆွဲဆောင်မှုများကို ပြန်လည်ရှာဖွေရန် ခရီးစတင်ကြပါစို့။
1. ဆူရှီဆိုတာ ဘာလဲ။ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် အခြေခံအမျိုးအစားများ
အခြေခံရှင်းလင်းချက်
ဆူရှီသည် ဂျပန်မှ ထင်ရှားသော ဟင်းပွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ရှာရီ (シャリ – shari) ဟုခေါ်သော ရှာလကာရည်ဖြင့်နယ်ထားသော ထမင်းနှင့် များသောအားဖြင့် ပင်လယ်စာဖြစ်သည့် နီတာ (ネタ – neta) ဟုခေါ်သော အသားများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ချဉ်သော၊ ချိုသော ထမင်းနှင့် လတ်ဆတ်သော သို့မဟုတ် ပြုပြင်ထားသော ငါးတို့၏ ပြီးပြည့်စုံသော ပေါင်းစပ်မှုသည် ထူးခြားသော အရသာနှင့် အသွင်အပြင်ကို ဖန်တီးပေးသည်။ ဤရိုးရှင်းသောဖွဲ့စည်းမှုကပင် ဆူရှီ၏ အကြီးမားဆုံးသော ဆွဲဆောင်မှုဖြစ်သည့် အဆုံးမရှိသော အမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဆူရှီ၏ အဓိကအမျိုးအစားများ
ဆူရှီတွင် အမျိုးအစားများစွာရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကအမျိုးအစား လေးမျိုးမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
| အမျိုးအစား | ဖော်ပြချက် | မူရင်း | လူကြိုက်များမှု |
| နီဂရီ-ဇူရှီ (握り寿司) | လက်ဖြင့် ပုံသွင်းထားသော ထမင်းပေါ်တွင် အသားတင်၍ ပြုလုပ်သည်။ ငါး၏လတ်ဆတ်မှုကို အထူးပေါ်လွင်စေသည်။ | အဲဒိုခေတ် | အလွန်မြင့်မားသည် |
| မာကီ-ဇူရှီ (巻き寿司) | နိုရီ (nori) ပင်လယ်ရေမှော်ဖြင့် ထမင်းနှင့် အသားများကို လိပ်ထားသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားလိပ် (California Roll) ကဲ့သို့ ခေတ်မီအမျိုးအစားများလည်း ပါဝင်သည်။ | အဲဒိုခေတ် | အလွန်မြင့်မားသည် |
| အိုရှီ-ဇူရှီ (押し寿司) | သစ်သားမှိုဖြင့် ဖိနှိပ်ထားသော ထမင်းနှင့် အသားများ။ ကန်ဆိုင်ဒေသ၏ ထူးခြားသောပုံစံ။ | ကန်ဆိုင်ဒေသ | အသင့်အတင့် |
| ချီရာရှီ-ဇူရှီ (散らし寿司) | ပန်းကန်လုံး သို့မဟုတ် ပန်းကန်ပြားထဲတွင် ထမင်းထည့်၍ အသားအမျိုးမျိုးကို အပေါ်မှ ဖြူးထားသည်။ | ရှေးဂျပန် | အသင့်အတင့် |
2. ဆူရှီသမိုင်း- သိုလှောင်ထားသော အစားအစာမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဟင်းပွဲအဖြစ်သို့
ရှေးခေတ်
ဆူရှီ၏ မူလအစမှာ “နာရဲဇူရှီ” (なれずし) ဖြစ်ပြီး ငါးကို ဆားနှင့် ထမင်းဖြင့် စိမ်ထားခြင်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းသည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က ငါးကိုသာ စားပြီး ထမင်းကို စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ရှေးခေတ်လူများ ငါးများကို မပျက်စီးစေရန် သိုလှောင်ထားသည့် ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
အဲဒိုခေတ် (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ခန့်)
ဆူရှီပုံစံသည် အဲဒိုခေတ်တွင် ကြီးမားသော တော်လှန်ရေးကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဟာယာဇူရှီ (はやずし) ဟုခေါ်သော ပုံစံအသစ်တစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာပြီး ၎င်းမှာ လတ်ဆတ်သော ငါးကို အသုံးပြု၍ နာရီအနည်းငယ်အတွင်း လျင်မြန်စွာ စားသုံးနိုင်သော ဆူရှီဖြစ်သည်။ ဤပုံစံသည် ခေတ်သစ် နီဂရီ-ဇူရှီ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်လာပြီး အဲဒိုမြို့ (ယခု တိုကျို) တွင် အလွန်လူကြိုက်များခဲ့ရာ “အဲဒိုမာအဲ-ဇူရှီ” ဟုလည်း လူသိများခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်
ခေတ်သစ်ကာလတွင် ဆူရှီသည် နိုင်ငံတကာဟင်းပွဲအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ စားဖိုမှူးများသည် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ အမျိုးမျိုးသော အမျိုးအစားသစ်များကို ဖန်တီးခဲ့ကြပြီး ဆူရှီကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစားအစာယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်မှု၏ သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်စေခဲ့သည်။
3. ဆူရှီနှင့် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု၏ နီးစပ်သော ဆက်နွှယ်မှု
ဆူရှီစားသုံးခြင်းဆိုင်ရာ စားသုံးမှုဓလေ့နှင့် ယဉ်ကျေးမှု
ဆူရှီစားသုံးခြင်းသည် အရသာသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု၏ တန်ဖိုးများကို ထင်ဟပ်စေသော စားသုံးမှုဓလေ့နှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။
တူ (O-hashi) အသုံးပြုခြင်း
- အသုံးမပြုသည့်အခါ တူတင်ခုံ (hashi-oki) ကို အသုံးပြုပါ။
စားသုံးနည်း
- နီဂရီ-ဇူရှီကို စားသည့်အခါ ငါးဘက်ခြမ်း (neta) ကို လျှာနှင့် ဦးစွာထိတွေ့စေရန် လှန်၍စားပါ။ ၎င်းသည် အကောင်းဆုံးအရသာမျှတမှုကို ပေးလိမ့်မည်။
- ဆူရှီကို အခြေခံအားဖြင့် တစ်လုတ်တည်းစားရန် ပြုလုပ်ထားသည်။
ပဲငံပြာရည် (Shōyu) အသုံးပြုခြင်း
- ပဲငံပြာရည်ကို ပန်းကန်ငယ်လေးထဲသို့ အသင့်အတင့်သာ လောင်းထည့်ပါ။ ငါး၏ အနည်းငယ်သော အစိတ်အပိုင်း (neta) ကိုသာ နှစ်၍စားပါ။ ထမင်း (shari) ကို နှစ်၍မစားပါနှင့်။ သို့မှသာ ဆူရှီ၏ မူလအရသာ မပျောက်ပျက်ဘဲ ထမင်းလည်း မပြိုကွဲစေရန် ဖြစ်သည်။
ကောင်တာတွင် စားသုံးမှုဓလေ့
- ကောင်တာတွင် ထိုင်သည့်အခါ စားဖိုမှူး (itamae) နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်နိုင်သည်။ အမှာစာကို ယဉ်ကျေးစွာ ပြောကြားပြီး ၎င်း၏ကျွမ်းကျင်မှုကို တန်ဖိုးထားပါ။ စားပြီးသောအခါ စားဖိုမှူးအား ကျေးဇူးတင်စကား တိုက်ရိုက်ပြောကြားခြင်းသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော စားသုံးမှုဓလေ့ဖြစ်သည်။
4. ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒေသအသီးသီးရှိ ဆူရှီ၏ ထူးခြားချက်များ
ထမင်း၏ကွဲပြားမှု- Aka-shari နှင့် Shiro-shari
ဆူရှီထမင်း (shari) တွင် အဓိကအမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိသည်။
- အာကာ-ရှာရီ (赤シャリ): ဆာကေးဖတ်မှ ပြုလုပ်ထားသော ရှာလကာရည်နီ (akazu) ဖြင့် ရောထားသော ထမင်း။ အရသာ ပိုပြင်းပြီး ကြွယ်ဝကာ ရိုးရာအဲဒိုမာအဲ-ဇူရှီပုံစံတွင် လူကြိုက်များသည်။
- ရှိရို-ရှာရီ (白シャリ): သာမန် ဆန်ရှာလကာရည်ဖြူဖြင့် ရောထားသော ထမင်း။ အရသာ ပိုပေါ့ပြီး လတ်ဆတ်ကာ အသား၏ မူလအရသာကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေသည်။
ဒေသအလိုက် ထူးခြားသော ဆူရှီများ
| ဒေသ | ဆူရှီအမျိုးအစား | ထူးခြားချက် |
| တိုကျို | အဲဒိုမာအဲ-ဇူရှီ | တိုကျိုပင်လယ်အော်မှ လတ်ဆတ်သော ပင်လယ်စာများကို အသုံးပြုပြီး aka-shari ဖြင့် မကြာခဏ ပြုလုပ်သည်။ |
| အိုဆာကာ | အိုရှီ-ဇူရှီ (ဖိနှိပ်ဆူရှီ) | မာကာရယ်ငါး သို့မဟုတ် ငါးရှဉ့်ကို အသုံးပြုပြီး သစ်သားမှိုဖြင့် ဖိနှိပ်ထားသည်။ |
| ကျိုတို | ဘို-ဇူရှီ (ချောင်းဆူရှီ) | မာကာရယ်ငါး သို့မဟုတ် တရောက်ငါးကို ဝါးခွံဖြင့် လိပ်ထားသည်။ |
| ဟော့ကိုင်းဒိုး | ကိုင်းစဲန်း-ဇူရှီ (ပင်လယ်စာဆူရှီ) | ဆယ်လ်မွန်၊ ဂုံးနှင့် ဆယ်လ်မွန်ဥ (ikura) ကဲ့သို့သော လတ်ဆတ်သည့် အသားများစွာ ပါဝင်သည်။ |
| အီရှီကာဝါ | ကာနာဇာဝါ-ဇူရှီ | ပုစွန်နှင့် ကဏန်းကဲ့သို့သော ဇိမ်ခံပင်လယ်စာများကို အသုံးပြုပြီး ရွှေရွက်ဖြင့် အလှဆင်ထားတတ်သည်။ |
5. ဂန္ထဝင်ဆူရှီဆိုင်များ အကြံပြုချက်
| ဆိုင်အမည် | တည်နေရာနှင့် လိပ်စာ | ထူးခြားချက် |
|---|---|---|
| ဆူရှီ ဒါအိ (Sushi Dai) | [တိုကျို၊ တ Tsukiji] 6-21-2 Tsukiji, Chuo-ku, Tokyo |
ဈေးကွက်မှ တိုက်ရိုက်ရရှိသော အလွန်လတ်ဆတ်သည့် ငါးများဖြင့် အဲဒိုမာအဲ-ဇူရှီ ရိုးရာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ |
| ဆူရှီ အာအိုကီ (Sushi Aoki) | [တိုကျို၊ ဂင်ဇာ] Lt. 4, Dai-3 Iwaizuki Bldg., 6-7-7 Ginza, Chuo-ku, Tokyo |
ရာသီအလိုက် အသားများကို အလေးထားပြီး ရာသီအလိုက် အကောင်းဆုံးပစ္စည်းများဖြင့် ဆူရှီကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။ |
| ဆူရှီ ဟာဆဲဂါဝါ (Sushi Hasegawa) | [အိုဆာကာ၊ ရှင်စိုင်ဘာရှီ] Lt. 4, Stagea Bldg., 1-16-20 Higashi-Shinsaibashi, Chuo-ku, Osaka |
ကျိုတိုရိုးရာနှင့် ခေတ်မီဆန်းသစ်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော အတွေ့အကြုံကို ပေးစွမ်းသည်။ |
နိဂုံး
အဓိကအချက်များကို အောက်ပါအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်။
- ဆူရှီ၏ မူလအစသည် ရှေးခေတ်ငါးထိန်းသိမ်းနည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
- ကျွန်ုပ်တို့ သိထားသော နီဂရီ-ဇူရှီသည် အဲဒိုခေတ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
- ဆူရှီသည် ဂျပန်၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စားသုံးမှုဓလေ့နှင့် အလွန်နီးစပ်စွာ ဆက်နွှယ်နေသည်။
- ဂျပန်ရှိ ဒေသတိုင်းတွင် ထူးခြားသော ဆူရှီပုံစံရှိသည်။
- ဂန္ထဝင်ဆူရှီဆိုင်များသည် သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို တိုက်ရိုက်ခံစားနိုင်သော နေရာများဖြစ်သည်။
ဤဗဟုသုတများဖြင့် သင်သည် ဆူရှီကို အရသာရှိသော အစားအစာအဖြစ်သာမကဘဲ သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကြွယ်ဝသော အနုပညာလက်ရာတစ်ခုအဖြစ်ပါ ခံစားနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။
