ဂျပန်မသွားခင် သိထားသင့်တဲ့ အချက် ၂၀- မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည့်စုံသော လမ်းညွှန်
ဂျပန်မသွားခင် သိထားသင့်တဲ့ အချက် ၂၀- မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ပြည့်စုံသော လမ်းညွှန်
ဂျပန်နိုင်ငံဟာ ဆွဲဆောင်မှုတွေပြည့်နေတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပေမယ့် တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ သင်အံ့သြသွားနိုင်တဲ့ ထူးခြားတဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေနဲ့ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဂျပန်မှာ သင့်ရဲ့ခရီးစဉ် ဒါမှမဟုတ် ဘဝဟာ ချောမွေ့ပျော်ရွှင်ဖို့အတွက် အခြေခံအချက်အချို့ကို ကြိုတင်သိထားတာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။
ဒီဆောင်းပါးမှာ လူမှုရေးဓလေ့ထုံးတမ်းတွေ၊ နေ့စဉ်လက်တွေ့ကျတဲ့ အကြံပြုချက်တွေကနေ ဆက်သွယ်ပြောဆိုပုံတွေအထိ သင်သိထားသင့်တဲ့ အရေးကြီးဆုံးအချက် ၂၀ ကို စုစည်းဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီလမ်းညွှန်ကို မှတ်သားထားပြီး ဂျပန်မှာ အဆင်ပြေပြေနေထိုင်နိုင်ဖို့ အထောက်အကူပြုစေမှာပါ။
စည်းမျဉ်းများနှင့် လူမှုရေးဓလေ့များ
၁။ အိမ်ထဲဝင်တဲ့အခါ ဖိနပ်ချွတ်ပါ
ဂျပန်မှာ တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့အိမ်ထဲကို ဝင်တဲ့အခါ ဖိနပ်ချွတ်ရပါမယ်။ ဝင်ပေါက်နေရာ (玄関 – genkan) ကို သတိထားပါ။ ကြမ်းပြင်က ပိုမြင့်နေရင် ဖိနပ်ချွတ်ရမယ့်နေရာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်ဟာ ရိုးရာစားသောက်ဆိုင်အချို့၊ ဘုရားကျောင်းတွေနဲ့ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံတွေမှာလည်း အကျုံးဝင်ပါတယ်။
၂။ အပိုဆုကြေးပေးရန် မလိုအပ်ပါ
ဂျပန်မှာ အပိုဆုကြေး (tip) ပေးတဲ့ယဉ်ကျေးမှု မရှိပါဘူး။ ဝန်ဆောင်မှုစရိတ်အားလုံးဟာ သင့်ဘေလ်ထဲမှာ ပါဝင်ပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ အပိုဆုကြေးပေးခြင်းက ထူးဆန်းတယ် ဒါမှမဟုတ် နည်းနည်းလေး စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတယ်လို့တောင် ယူဆနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စားသောက်ဆိုင် ဒါမှမဟုတ် အဆင့်မြင့်ဘားအချို့ကတော့ “ဝန်ဆောင်ခ” ဒါမှမဟုတ် “otōshi” (စားစရာအမြည်းလေး) ကို သင့်ဘေလ်ထဲမှာ အလိုအလျောက်ထည့်သွင်း ကောက်ခံနိုင်ပါတယ်။
၃။ ခေါက်ဆွဲကို ဆွဲပြီးစားတာဟာ ပုံမှန်ပါပဲ
လူတွေ ရာမန်၊ ဆိုဘာ ဒါမှမဟုတ် အူဒွန်တို့ကို အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ ဆွဲပြီးစားတာကို ကြားရတဲ့အခါ မအံ့သြပါနဲ့။ ဂျပန်မှာ ဒါဟာ ခေါက်ဆွဲကို စားသုံးတဲ့အခါ မှန်ကန်တဲ့နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး အစားအစာ အရသာရှိကြောင်း ပြသတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သင်အဆင်မပြေရင် လုပ်စရာမလိုပါဘူး။ ရိုင်းစိုင်းတယ်လို့ ယူဆမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၄။ ရထားထဲမှာ တိတ်ဆိတ်စွာနေပါ
ဂျပန်မှာ ရထားတွေဟာ အရမ်းတိတ်ဆိတ်ပါတယ်။ အသံကျယ်ကျယ်ပြောဆိုတာ၊ ဖုန်းပြောတာ ဒါမှမဟုတ် နားကြပ်မပါဘဲ သီချင်းနားထောင်တာကို အရမ်းရိုင်းစိုင်းတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ သာမန်ရထားတွဲတွေထဲမှာ အစာစားခြင်းကိုလည်း ရှောင်သင့်ပါတယ် (ပုလင်းနဲ့ ရေသောက်ခြင်းကိုတော့ ခွင့်ပြုပါတယ်)။
၅။ ရေပူစိမ်ကန် (Onsen) ရှိ တက်တူးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ
ရိုးရာအရ တက်တူးထိုးထားသူတွေကို ရေပူစိမ်ကန် ဒါမှမဟုတ် onsen တွေထဲကို ဝင်ခွင့်မပြုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားတွေ တိုးများလာတာနဲ့အမျှ အထူးစတစ်ကာနဲ့ တက်တူးကို ဖုံးထားရင် ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ရေချိုးခန်း (kashikiri-buro) ငှားရင် ဝင်ခွင့်ပြုတဲ့နေရာတွေ အများကြီးရှိနေပါပြီ။
၆။ စက်လှေကားမှာ တစ်ဖက်တည်းရပ်ပါ
စက်လှေကားကို အသုံးပြုတဲ့အခါ ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ အလျင်စလိုသွားလိုသူတွေအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးဖို့ တစ်ဖက်တည်းမှာ ရပ်ကြပါတယ်။ စည်းမျဉ်းတွေက ဒေသအလိုက် ကွဲပြားပါတယ်။ တိုကျိုနဲ့ ကန်တိုဒေသမှာ ဘယ်ဘက်မှာရပ်ပါ။ အိုဆာကာနဲ့ ကန်ဆိုင်းဒေသမှာ ညာဘက်မှာရပ်ပါ။
နေ့စဉ်အတွက် လက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များ
၇။ အမြဲတမ်း ငွေသားဆောင်ထားပါ
ငွေသားမဲ့ငွေပေးချေမှုတွေ ပိုများလာပေမယ့် ဂျပန်ဟာ ငွေသားကို အများကြီးအားကိုးနေရဆဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုင်ငယ်လေးတွေ၊ စားသောက်ဆိုင်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကျေးလက်ဒေသက နေရာအများအပြားဟာ ငွေသားကိုသာ လက်ခံပါတယ်။ သင့်ပိုက်ဆံအိတ်ထဲမှာ ယန်းငွေအချို့ကို အမြဲတမ်း ဆောင်ထားပါ။
၈။ ဘယ်ဘက်မောင်းစနစ်
ဂျပန်မှာ ယာဉ်တွေဟာ လမ်းရဲ့ဘယ်ဘက်မှာ မောင်းနှင်ပါတယ်။ ကံကောင်းစွာနဲ့ ဒါဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကားငှားဖို့ ဆုံးဖြတ်ရင် သိပ်ရှုပ်ထွေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၉။ အမှိုက်ပုံး ရှာရခက်ပါသည်
လမ်းပေါ်မှာ အမှိုက်ပုံးတွေ ရှာရခက်တယ်ဆိုတာ သင်သတိထားမိပါလိမ့်မယ်။ ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ သူတို့ရဲ့အမှိုက်တွေကို ကိုယ်တိုင်အိမ်ပြန်သယ်သွားတာ ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ သင့်အိတ်ထဲမှာ အမှိုက်တွေခဏထားဖို့ ပလတ်စတစ်အိတ်အသေးလေးတစ်လုံးကို ဆောင်ထားပါ။
၁၀။ အခမဲ့ WiFi ကန့်သတ်ထားသည်
အချို့နေရာတွေမှာ ရှိနေပေမယ့် အခမဲ့ WiFi ဟာ တခြားနိုင်ငံတွေလောက် မများပါဘူး။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်နိုင်ဖို့အတွက် pocket WiFi ငှားတာ ဒါမှမဟုတ် လေဆိပ်ရောက်တာနဲ့ ခရီးသွား SIM ကတ်ဝယ်တာကို အထူးအကြံပြုလိုပါတယ်။
၁၁။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ခရီးသွားလက်မှတ်ကို အသုံးပြုပါ
ဂျပန်မှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်က တော်တော်စျေးကြီးနိုင်ပါတယ်။ ခရီးအများကြီးသွားဖို့ စီစဉ်ထားရင် Japan Rail Pass (မြို့ကြီးများကြား ခရီးသွားလာရန်) ဒါမှမဟုတ် မြို့ကြီးများရှိ မြေအောက်ရထားနဲ့ ဘတ်စ်ကားများအတွက် နေ့စဉ်လက်မှတ် (1-day pass) တွေကို အသုံးပြုပါ။
၁၂။ ဘူတာရုံဝန်ထမ်းများကို မေးမြန်းရန် မတွန့်ဆုတ်ပါနှင့်
တိုကျိုလို မြို့ကြီးတွေမှာ ရထားလမ်းမြေပုံတွေက အရမ်းရှုပ်ထွေးနိုင်ပါတယ်။ လမ်းပျောက်နေတာ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်ရထားစီးရမှန်းမသိရင် ဘူတာရုံဝန်ထမ်းတွေကို မေးမြန်းဖို့ မတွန့်ဆဆုတ်ပါနဲ့။ သူတို့က သင့်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
၁၃။ အမှိုက်ခွဲခြားမှုစနစ် အသေးစိတ်
ဂျပန်မှာနေထိုင်မယ်ဆိုရင် (ဥပမာ- Airbnb မှာ) အမှိုက်ခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ တင်းကျပ်တဲ့စည်းမျဉ်းတွေကို လိုက်နာရပါမယ်။ အမှိုက်တွေကို အများအားဖြင့် လောင်ကျွမ်းနိုင်သောအမှိုက် (燃えるごみ)၊ မလောင်ကျွမ်းနိုင်သောအမှိုက် (燃えないごみ) နဲ့ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သောအမှိုက် (သယံဇာတ/資源ごみ) တွေဖြစ်တဲ့ ပလပ်စတစ်ပုလင်း၊ ဘူးခွံနဲ့ စက္ကူ စတဲ့ အမျိုးအစားတွေ ခွဲခြားထားပါတယ်။
ဆက်သွယ်မှုနှင့် ဘာသာစကား
၁၄။ မြို့ကြီးများပြင်ပတွင် နိုင်ငံခြားဘာသာစကား အထောက်အပံ့ ကန့်သတ်ထားသည်
တိုကျို ဒါမှမဟုတ် ကျိုတိုမြို့တွေမှာ အင်္ဂလိပ်လို အများအပြား ညွှန်ကြားထားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ကျေးလက်ဒေသတွေကို သွားမယ်ဆိုရင် နိုင်ငံခြားဘာသာစကား အထောက်အပံ့က အရမ်းကန့်သတ်ထားပါတယ်။ သင့်ဖုန်းထဲမှာ ဘာသာပြန်အက်ပ် ထည့်ထားတာက အရမ်းအထောက်အကူပြုပါလိမ့်မယ်။
၁၅။ အင်္ဂလိပ်လို ဖြည်းဖြည်းနှင့် ရိုးရှင်းစွာ ပြောပါ
ဂျပန်လူမျိုးအများစုဟာ ကျောင်းမှာ အင်္ဂလိပ်စာသင်ခဲ့ကြပေမယ့် သူတို့ရဲ့စကားပြောစွမ်းရည်က ကန့်သတ်ချက်ရှိတတ်ပါတယ်။ ဖြည်းဖြည်းနဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ဝါကျတွေနဲ့ ပြောဆိုရင် သူတို့နားလည်နိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။
၁၆။ ဟိရာဂါနနှင့် ကာတာကာနကို မှတ်သားပါ
ကာန်ဂျီကို မဖတ်နိုင်ရင်တောင် အခြေခံစာလုံးအတွဲနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဟိရာဂါနနဲ့ ကာတာကာနကို မှတ်ထားတာက အရမ်းအသုံးဝင်ပါလိမ့်မယ်။ နေရာအမည်များ၊ စားသောက်ဆိုင်မီနူးတွေနဲ့ ညွှန်ကြားချက်အမျိုးမျိုးကို ဖတ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။
၁၇။ လက်တွေ့ကျသော ဂျပန်စကားစုအချို့ကို ကျွမ်းကျင်ပါ
အခြေခံစကားစုအချို့ကို သင်ယူထားတာက သင့်ရဲ့အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုလွယ်ကူစေပြီး တန်ဖိုးထားခံရပါလိမ့်မယ်။
| ဂျပန်စကားစု | အသံထွက် | အဓိပ္ပာယ် |
|---|---|---|
| すみません | Sumimasen | ခွင့်လွှတ်ပါ / တောင်းပန်ပါတယ် |
| ありがとうございます | Arigatō gozaimasu | ကျေးဇူးတင်ပါတယ် (ယဉ်ကျေးစွာ) |
| はい / いいえ | Hai / Iie | ဟုတ်ကဲ့ / မဟုတ်ပါ |
| わかりました | Wakarimashita | နားလည်ပါပြီ |
| どうぞ | Dōzo | ကြိုက်သလိုလုပ်ပါ |
အပိုဆု- နည်းပညာနှင့် ထူးခြားသော အဆောက်အဦများ
၁၈။ အဆင့်မြင့်အိမ်သာထိန်းချုပ်မှုများကို နားလည်ခြင်း
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အိမ်သာများသည် အလွန်အဆင့်မြင့်ပါသည်။ ခလုတ်များစွာပါသော ထိန်းချုပ်မှုများကို တွေ့ရပါလိမ့်မည်။ အဓိက ခလုတ်အချို့မှာ- おしり (Oshiri) သည် နောက်ဘက်ဆေးကြောရန်၊ ビデ (Bide) သည် ရှေ့ဘက်ဆေးကြောရန် (အမျိုးသမီးများအတွက်) နှင့် 乾燥 (Kansō) သည် အခြောက်ခံရန် တို့ဖြစ်သည်။
၁၉။ “စိတ်ကြိုက်စား/သောက်” သဘောတရား
စားသောက်ဆိုင်များ၊ အထူးသဖြင့် Izakaya များစွာသည် “စိတ်ကြိုက်စား” (食べ放題 – tabehōdai) သို့မဟုတ် “စိတ်ကြိုက်သောက်” (飲み放題 – nomihōdai) ပက်ကေ့ဂျ်များကို ကမ်းလှမ်းကြသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကာလ (များသောအားဖြင့် ၉၀-၁၂၀ မိနစ်) အတွင်း စိတ်ကြိုက်စားသောက်ရန်အတွက် သတ်မှတ်စျေးနှုန်းကို ပေးချေရသည်။
၂၀။ အစားအစာအားလုံးကို တူဖြင့်စားသုံးခြင်း မဟုတ်ပါ
တူသည် အဓိက စားသုံးသည့် ကိရိယာဖြစ်သော်လည်း စိတ်မပူပါနှင့်။ ကာရီကဲ့သို့သော ဟင်းလျာများအတွက် ဇွန်းကို ပေးပါလိမ့်မည်။ အနောက်တိုင်းအစားအစာများအတွက်မူ ခက်ရင်းနှင့် ဓားကို ပေးမည်မှာ သေချာပါသည်။
နိဂုံး
ဂျပန်တွင် ထူးခြားသော စည်းမျဉ်းများနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများစွာ ရှိသော်လည်း အားလုံးကို အလွတ်ကျက်မှတ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ ဂျပန်လူမျိုးများသည် ခရီးသွားများ၏ အမှားသေးသေးလေးများကို ယေဘုယျအားဖြင့် နားလည်ပေးတတ်ကြသည်။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ လေးစားမှုပြသခြင်းနှင့် သင်ယူလိုစိတ်ရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ပါက ဂျပန်ရှိ သင့်အတွေ့အကြုံသည် လှပသော အမှတ်တရတစ်ခု ဖြစ်လာမည်မှာ သေချာပါသည်။ သင့်ခရီးကို ပျော်ရွှင်စွာ ခံစားလိုက်ပါ။
