ဂျပန်ရှိ စဉ်ပိုင် (Senpai) နှင့် ကိုဟိုင် (Kōhai) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် စည်းမျဉ်းများ အပြည့်အစုံ လမ်းညွှန်ချက်
“စဉ်ပိုင်” (Senpai – 先輩) နှင့် “ကိုဟိုင်” (Kōhai – 後輩) ဆက်ဆံရေးသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ထူးခြားသော လူမှုဆက်ဆံရေး တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားသားများအတွက် နားလည်ရန် အနည်းငယ် ခက်ခဲနိုင်သည်။ ဤဆက်ဆံရေးကို ကျောင်း၊ ရုံး၊ အားကစားကလပ် စသည့် အခြေအနေမျိုးစုံတွင် တွေ့ရပြီး ဂျပန်လူ့ဘောင်တွင် ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်နေပါသည်။ ၎င်းသည် ရိုးရှင်းသော အကြီးအငယ် ဆက်ဆံရေးမျှသာ မဟုတ်ဘဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် လေးစားပြီး တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကူညီပံ့ပိုးကာ ကြီးထွားစေသည့် အပြန်အလှန် ဆက်ဆံရေးတစ်ခု ဖြစ်သည်ကို သိရှိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် “စဉ်ပိုင်” နှင့် “ကိုဟိုင်” တို့၏ အဓိပ္ပာယ်၊ ဤဆက်ဆံရေးကို မည်သို့ ဆုံးဖြတ်သည်၊ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခန်းကဏ္ဍများကို ပြည့်စုံစွာ ဆွေးနွေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် အရေးပါသော “ဒိုကီ” (Dōki – 同期) ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကိုလည်း ဆွေးနွေးပါမည်။ ဤအချက်အလက်များသည် ဂျပန်တွင် ပညာသင်ကြားရန် သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန် စီစဉ်နေသည့် သင့်အတွက် အလွန် အသုံးဝင်ပါလိမ့်မည်။ လေ့လာကြည့်ရအောင်။
ဂျပန်တွင် “စဉ်ပိုင်” (Senpai – 先輩) နှင့် “ကိုဟိုင်” (Kōhai – 後輩) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
၁။ “စဉ်ပိုင်” (Senpai – 先輩) ၏ အဓိပ္ပာယ်
“စဉ်ပိုင်” ဆိုသည်မှာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် အဖွဲ့တစ်ခုတွင် သင့်ထက်စောပြီး ဝင်ရောက်ခဲ့သူ၊ သို့မဟုတ် သင့်ထက် အတွေ့အကြုံ သို့မဟုတ် လုပ်သက် ပိုများသူကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သင်သည် ဒုတိယနှစ် ဝန်ထမ်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါက သုံးနှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သော ဝန်ထမ်းအားလုံးသည် သင့်၏ စဉ်ပိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။
“ဂျိုးရှိ” (အထက်အရာရှိ) သို့မဟုတ် “တိုရှိအူအဲ” (အသက်ကြီးသူ) နှင့် ဘာကွာခြားသနည်း။
များသောအားဖြင့် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်နေသော်လည်း ၎င်းတို့၏ သဘောတရားမှာ ကွဲပြားသည်။ “စဉ်ပိုင်” သည် ရာထူး သို့မဟုတ် အသက်အရွယ်ပေါ် အခြေခံခြင်း မဟုတ်ဘဲ အတွေ့အကြုံ သို့မဟုတ် လုပ်သက်ပေါ် အခြေခံသည်။ သင်၏ အထက်အရာရှိ (jōshi) သည် သင့်ထက် အသက်ငယ်နိုင်သည် (toshishita) နှင့် သင့်ဌာနသို့ အသစ်ပြောင်းလာသူ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုဌာန၏ အခြေအနေတွင်၊ ထိုနေရာရှိ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံအရ သင်သည် ၎င်း၏ စဉ်ပိုင် ဖြစ်သည်။
၂။ “ကိုဟိုင်” (Kōhai – 後輩) ၏ အဓိပ္ပာယ်
“ကိုဟိုင်” ဆိုသည်မှာ “စဉ်ပိုင်” ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ပြီး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတွင် သင့်နောက်မှ ဝင်ရောက်ခဲ့သူ၊ သို့မဟုတ် အတွေ့အကြုံ နည်းပါးသူကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ရုံးတွင် သင်ပြီးနောက် ဝင်ရောက်လာသော ဝန်ထမ်းအားလုံးသည် သင့်၏ ကိုဟိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။
“ဘူကာ” (လက်အောက်ငယ်သား) သို့မဟုတ် “တိုရှိရှိတား” (အသက်ငယ်သူ) နှင့် ဘာကွာခြားသနည်း။
စဉ်ပိုင် ကဲ့သို့ပင် ကိုဟိုင်၏ သဘောတရားသည်လည်း အတွေ့အကြုံ သို့မဟုတ် လုပ်သက်ပေါ် အခြေခံသည်။ သင်၏ လက်အောက်ငယ်သား (buka) သည် သင့်ထက် အသက်ကြီးနိုင်ပြီး အခြားနယ်ပယ်တွင် သင့်ထက် လုပ်သက် ပိုကြာနိုင်သည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင်၊ ရာထူးအရ သူသည် သင်၏ လက်အောက်ငယ်သား ဖြစ်နေသေးသော်လည်း သင်၏ ကိုဟိုင် မဟုတ်ပါ။
စဉ်ပိုင်-ကိုဟိုင် ဆက်ဆံရေးတွင် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခန်းကဏ္ဍများ
ဤဆက်ဆံရေးသည် အပြန်အလှန် အကျိုးပြုသည့် သဘောရှိပြီး နှစ်ဦးစလုံးတွင် အခန်းကဏ္ဍနှင့် တာဝန်များ ရှိသည်။
စဉ်ပိုင်တစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍ
- အသိပညာနှင့် အတွေ့အကြုံများကို သင်ကြားပေးခြင်း- စဉ်ပိုင်သည် ကိုဟိုင်အား လမ်းညွှန်ပြသရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ အသိပညာများကို မျှဝေရန် တာဝန်ရှိသည်။
- ကိုဟိုင် အမှားလုပ်မိသည့်အခါ ကာကွယ်ပေးခြင်း- ကိုဟိုင်တစ်ဦး အမှားလုပ်မိပါက စဉ်ပိုင်သည် ၎င်းတို့ကို ပြုပြင်ရန် ကူညီပေးရမည်ဖြစ်ပြီး အပြစ်တင်ခြင်း မပြုသင့်ပေ။
- အကြံဉာဏ်ပေးခြင်း (တစ်ခါတစ်ရံ တင်းကြပ်စွာ)- စဉ်ပိုင်သည် ကိုဟိုင်၏ တိုးတက်မှုကို စောင့်ကြည့်သော နည်းပြတစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ အပြုသဘောဆောင်သော သတိပေးချက်များ ပေးရပေမည်။
- ပံ့ပိုးကူညီခြင်း (ရွေးချယ်နိုင်သည်)- တစ်ခါတစ်ရံ စဉ်ပိုင်သည် ကိုဟိုင်အား ထမင်းဝယ်ကျွေးခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစား ငွေကြေးအကူအညီ ပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်တတ်သော်လည်း ၎င်းသည် တာဝန်တစ်ရပ် မဟုတ်ပေ။
ကိုဟိုင်တစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍ
- စဉ်ပိုင်ထံမှ သင်ယူခြင်း- ကိုဟိုင်သည် နှိမ့်ချသော သဘောထားဖြင့် စဉ်ပိုင်ထံမှ အသိပညာနှင့် အတွေ့အကြုံများကို စုပ်ယူရန် မျှော်လင့်ရသည်။
- စဉ်ပိုင်ကို ကူညီခြင်း- ကိုဟိုင်သည် စဉ်ပိုင်၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ပေါ့ပါးစေရန် ၎င်းတို့၏ အလုပ်များကို ကူညီရာတွင်လည်း အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။
- စဉ်ပိုင်ကို စံနမူနာအဖြစ် မှတ်ယူခြင်း- ကိုဟိုင်သည် စဉ်ပိုင်ကို စံနမူနာအဖြစ် ကြည့်ရှုပြီး တစ်နေ့တွင် ၎င်းတို့ကဲ့သို့ ဖြစ်လာရန် လှုံ့ဆော်မှု ရရှိသည်။
- စဉ်ပိုင် ဖြစ်လာပုံကို သင်ယူခြင်း- ဤဆက်ဆံရေးမှတစ်ဆင့် ကိုဟိုင်သည် နောင်တွင် မိမိကိုယ်တိုင် စဉ်ပိုင် ဖြစ်လာသောအခါ မည်သို့ ပြုမူရမည်ကို သင်ယူသည်။
စဉ်ပိုင်-ကိုဟိုင် ဆက်ဆံရေးကို မည်သို့ ဆုံးဖြတ်သနည်း။
- ဝင်ရောက်မှု အစီအစဉ်ပေါ် အခြေခံသည်- အခြေခံစည်းမျဉ်းမှာ အလွန်ရိုးရှင်းပါသည်။ မည်သူက အရင်ဝင်ရောက်သည်ဖြစ်စေ၊ ထိုသူသည် စဉ်ပိုင် ဖြစ်သည်။ ကိုဟိုင်သည် အသက်ပိုကြီးသည်ဖြစ်စေ၊ ရာထူးပိုမြင့်သည်ဖြစ်စေ အရေးမကြီးပါ။
- ပြောင်းပြန်လှန်၍ မရပါ- ဤအခြေအနေတစ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးပါက မည်သည့်အခါမျှ ပြောင်းလဲမည် မဟုတ်ပါ။ ကိုဟိုင်သည် ၎င်း၏ စဉ်ပိုင်ထက် အထက်အရာရှိအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရလျှင်ပင်၊ လူမှုရေးအရမူ ၎င်းတို့၏ စဉ်ပိုင်-ကိုဟိုင် ဆက်ဆံရေးသည် အတူတူပင် ဖြစ်နေမည်။
ဒါဆို “ဒိုကီ” (Dōki – 同期) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုသို့ တစ်ချိန်တည်း ဝင်ရောက်လာသူများကော။ ၎င်းတို့ကို “ဒိုကီ” (Dōki – 同期) သို့မဟုတ် မြန်မာဘာသာဖြင့် “အလုပ်သင်ဆရာ/မ” ဟု ခေါ်သည်။ ဒိုကီ ဆက်ဆံရေးသည် တန်းတူပြီး အလျားလိုက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စဉ်ပိုင်-ကိုဟိုင် ဆက်ဆံရေးမျိုး မရှိပါ။
ဒိုကီများသည် အလုပ်ခွင်တွင် အရင်းနှီးဆုံး သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်လာလေ့ရှိပြီး အကြီးမားဆုံး အားပေးထောက်ခံသူများလည်း ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည် တူညီသော အခြေအနေမှ စတင်ခဲ့ကြပြီး တူညီသော အခက်အခဲများကို အတူတကွ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လှုံ့ဆော်ရန်အတွက် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ နှင့် ကျန်းမာသော ပြိုင်ဘက်များလည်း ဖြစ်ကြသည်။
“ဒိုရ်ယို” (လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်) နှင့် ဘာကွာခြားသနည်း။
“ဒိုရ်ယို” (Dōryō – 同僚) သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပြီး “လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းတွင် သင့်အလုပ်ခွင်ရှိ လူအားလုံး၊ စဉ်ပိုင်၊ ကိုဟိုင်နှင့် ဒိုကီများ ပါဝင်သည်။ “ဒိုကီ” မှာမူ သင့်နှင့် တစ်နှစ်တည်း ဝင်ရောက်ခဲ့သော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို သီးသန့်ရည်ညွှန်းသည်။
နိဂုံး
စဉ်ပိုင်-ကိုဟိုင် ယဉ်ကျေးမှုကို နားလည်ခြင်းသည် အစပိုင်းတွင် ရှုပ်ထွေးသည်ဟု ခံစားရနိုင်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ဂျပန်လူမှုဆက်ဆံရေး၏ အလွန်အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကသော့ချက်မှာ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အတွင်း သင့်အနေအထားကို နားလည်ခြင်း၊ စဉ်ပိုင်များအပေါ် လေးစားမှု ပြသခြင်း၊ ကိုဟိုင်များအပေါ် ပံ့ပိုးကူညီခြင်းနှင့် ဒိုကီများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤအခြေခံမူများကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် သင်သည် ဂျပန်ရှိ ကျောင်းနှင့် အလုပ်ခွင်တွင် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးများ တည်ဆောက်နိုင်ပြီး ချောမွေ့သော လူမှုဘဝကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
